{_flag_is_contentfile} {PROJECT}./../filocafep/template/home.en.ini {MENU}00.05 {TITLE}Filosofisch Café Zwolle - Terugblik {ROBOTS} {SCRIPT_1} $home/php/toptekst.php {CONTENT}

Terugblik

 

21 maart 2011: Kan de tijd opnieuw beginnen?
Marli Huijer, bijzonder hoogleraar filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en lector aan de Haagse Hogeschool beschrijft met heldere woorden en duidelijke voorbeelden wat zij waarneemt in de praktijk van het huidige leven.

14 februari Prof. Wessel Stoker,over ‘Rede en Religie’
Stellingen:
1. Vanaf de Verlichting in de 18de eeuw is men religie en wetenschap als twee onverenigbare disciplines gaan beschouwen.
2. Die onverenigbaarheid is vooral toe te schrijven aan de opkomst van wetenschap met de daaraan gerelateerde techniek en maatschappelijke inrichting.
3. Wetenschap is gebaseerd op zintuiglijke waarnemingen in combinatie met rationaliteit. Religie daarente-gen heeft te maken met religieuze ervaringen die bepalend zijn voor je levensbeschouwing en zingeving.
4. Wetenschap en religie sluiten elkaar niet uit, maar zijn van verschillende ordes.
5. Levensbeschouwing, wat evengoed atheïstisch kan zijn, gaat aan wetenschap vooraf. Dat houdt niet in dat wetenschappelijke evidenties niet van invloed kan zijn op je levensbeschouwing.
6. Wetenschap heeft haar noodzakelijke vóóronderstellingen als ‘spelregels’ die dus niet door de wetenschap zelf zijn te bewijzen. Deze vóóronderstellingen zijn o.a.: Het naturalisme; alles in het universum verloopt volgens natuurprocessen en het fysicalisme; alles wat bestaat is fysisch van aard dan wel daartoe te reduceren.
7. Sciëntisten, die stellen dat wetenschap superieur is aan alles met Dawkins en Philipse als representanten, wijzen dan ook met verve religie af. Volgens hen sluit wetenschap, religie uit. Echter, zij zien over het hoofd dat ze evengoed als de gelovigen er een wereldbeschouwing op na houden en wel die van het fysicalistisch naturalisme.
8. Hoewel wetenschap bedrijven in 6 genoemde vóóronderstellingen impliceert, betekent niet dat je als wetenschapper fysicalistisch naturalist moet zijn; je kunt volstaan ze als methodische ‘spelregels’ te hanteren. De sciëntisten zien het onderscheid tussen ontologisch (de werkelijkheid is zo) en methodisch (we gaan we er van uit) naturalisme en fysicalisme over het hoofd. Zo zal een gelovige arts een patiënt met een ontstoken blinde darm opereren en niet wachten op goddelijke interventie.
9. Naast instrumentele, doel - - middel, rationaliteit die in wetenschap en de daaraan gerelateerde techniek en maatschappelijke instituties sterk dominant is, kan men substantiële rationaliteit onderscheiden. Bij het laatste zijn waarden, doelen, principes zelf het object van rationaliteit. Zo kan men op rationele wijze over het fenomeen ‘gezondheid’ discussiëren. Men kan bijvoorbeeld de vraag opwerpen of het genot van het roken van een sigaartje al of niet gezond is.
10. Substantiële rationaliteit gaat aan instrumentele rationaliteit vooraf. Zo kan men pas tot onderzoek over de invloed van roken op je gezondheid overgaan nadat je een idee hebt gevormd over wat gezondheid inhoudt.
11. Evenals je op rationeel- kritische wijze over opvattingen t.a.v. maatschappelijke en wetenschappelijke kwesties kan discussiëren, geldt dit voor kwesties die te maken hebben met je levenshouding en zingeving. Substantiële rationaliteit is hier de aangewezen vorm.
12. Door het dominant aanwezig zijn van wetenschap in ons maatschappelijk bestel is men rationaliteit gaan vereenzelvigen met instrumentele rationaliteit. Hierdoor worden aspecten van de mens die niet zijn te herleiden tot het zintuiglijk waarneembare, zoals religieuze ervaringen, gemakkelijk afgedaan als irrationeel.
13. Je zou kunnen stellen dat wetenschap en religie elkaar niet uitsluiten, maar juist aanvullen. In soortgelijke bewoordingen heeft Einstein zich ooit uitgelaten. Zo heeft hij ergens gezegd; religie zonder wetenschap is blind en wetenschap zonder religie is mank.

24 januari 2011: Kinderfilosofie
Menno Lievers is hoogleraar taalfilosofie aan de universiteit van Utrecht. Hij heeft naast wetenschappelijke publicaties een boek over kinderfilosofie geschreven met als titel “Dat is waar”.

13 december 2010: Zwolle, huiskamer of prestigestad?
Een forumdebat vanuit het ZAP i.s.m. het FCZ over de stedenbouwkundige toekomst van Zwolle. Na de opening door Jan Prenger, voorzitter van het ZAP, geven de 4 forumleden elk kort aan vanuit welk standpunt zij spreken. Daarna volgt het debat tussen zaal en forum aan de hand van 4 thema’s.
1. Functies : functies scheiden, functies onderscheiden
2. Ambities : Zwolle moet investeren in groei, Zwolle moet investeren in leefbaarheid
3. Cultuur : het erfgoed remt, het erfgoed leidt
4. Politiek : de economie beslist, de politiek beslist
Forumleden : Dick Huijskamp, Henk Snel, Pieter Lettinga, Theo van de Vliet
Debatleiders : Gerdien Rots, Thijs Verster
Locatie: Theater THE YOUNG ONES

15 november 2010: Scheiding van kerk en staat
Professor van Rouveroy van Nieuwaal, antropoloog en jurist, toont zijn documentaire over Staphorst.  In de documentaire en in de discussie na afloop komt de kwestie aan de orde van de invloed van de kerk op de politiek samenleving. Scheiding van kerk en staat dateert in ons land vanaf 1795. Het houdt in dat kerkelijke- en overheidsinstanties zich niet met elkaars zaken mogen bemoeien. Wat komt hier momenteel van terecht?

18 oktober 2010: De onzichtbare hand van Adam Smith, door de ogen van Jan Peil. Te midden van de Adam Smith revival aan het eind van de vorige eeuw promoveerde dr. Jan Peil in 1995 op een methodologische herinterpretatie van het werk van Adam Smith, getiteld Adam Smith en de economische wetenschap. Hij onderzocht daarin de (morele) achtergrond van de Onzichtbare Hand; en de betekenis die Smith daarbij o.a. toekende aan begrippen als mutual sympathy (naastenliefde) en impartial spectator (geweten).

20 september 2010 : De verlichting, een mislukt project of een blijvende uitdaging?
Prof. Woldring verdedigt de stelling dat, ondanks de negatieve aspecten, in het Verlichtingsproject ook aanzetten zijn te vinden, waarmee andere denkwegen kunnen worden ingeslagen.

Terugblik op seizoen 2009-2010

April 2010: Thema-avond met Peter Graus over Vrijheid en liedjes van Henk Boogaard.
Maart 2010: Gerard Burger: De Islam.
Februari 2010: Taede Smedes: Scholierenavond over Rede en Religie.
Januari 2010:  Maarten van Rossem: Amerika.
November 2009: Hans Achterhuis: Met alle geweld.
Oktober 2009: Radboud Hack: Politieke partijen op dood spoor.
September 2009 Luuk van Middelaar: De passage naar Europa.

Filosofische leesgroepen, seizoen 2009
Luuk van Middelaar: Politicide
Plato: Grotmythe en mythe van Eros
Pieter d’Hoine en Bart Engelen: Denkbeelden
Herman Koningsveld: Het verschijnsel wetenschap

 Wat voorheen geweest is, een overzicht

2003

Thema-avonden Filosofisch Café

Januari: Lolle Nauta: Politieke filosofie
Februari: Zafer Ayogda: Islamitische filosofie
Maart: Herman Verveld: Sportfilosofie
April: Miriam van Reien met een Socratisch gesprek: Wat is tolerantie?
Mei: Onno Zijlstra en Linda Molenaar: Is dat nu kunst?
Oktober: Ger Groot: Hoe noodzakelijk is geweld?
November: Otto Duintjer: Over bewustzijn en spiritualiteit.

2004

Thema-avonden Filosofisch Café

Januari: Bert Keizer: Niet denken, kijken! Wat is waarheid in onze tijd?
Februari: Louis van Tongeren: Hoe word ik een waardevol mens? Deugdethiek
Maart: Berghout: Hoe rationeel is de taal van de psychiatrische patiënt?
April: Rutger Kopland, Al Galidi en het Zwols Dichterscollectief: Idolen.
September: Sybe Schaap: Mens en natuur.
Oktober: Henk Procee: Mens, durf te denken (Kant)
November: B. Juffermans: Religie en (in)tolerantie (Spinoza)

2005

Thema-avonden Filosofisch Café

Januari: Dijksterhuis: Christiaan Huygens
Februari: Frans Jacobs: Is deugdethiek een vorm van droogzwemmen?
Maart: Barendrecht: Boeddhisme
April: Rutger Claassen: Overvloed en onbehagen.
September: Jan Bijlsma: Wanneer deugt de samenleving?
Oktober: What the bleep do we know? (film; Jielis van Baalen)
November: Ad Verbrugge: Vrijheid en Onbehagen

Filosofische leesgroepen
Ad Verbrugge: Tijd van Onbehagen
Safranski: Hoeveel waarheid kan de mens verdragen?
E.Fromm: Psychoanalyse en religie

2006

Thema-avonden Filosofisch Café

Januari: Ruud Welten: Vrijheid en terreur bij Sartre.
Maart: Coen Simons: Het nut van schaamte.
April: Pasolini: Teorema (film, o.l.v. Jielis van Baalen)
September: Peter Heij: Levinas
Oktober: Jan Vorstenbosch: Dilemma’s in de zorg.
November: Henk Manschot: Wereldburgerschap

Filosofische leesgroepen
Safranski: Hoeveel globalisering verdraagt de mens?
Savater: Het goede leven (ethiek)
Jacob Versteegh: Einstein
Reader: Een filosofie van de kunst

2007

Thema-avonden Filosofisch Café

Januari: Bas Haring: Een echt succesvol leven
Februari: Ton Vink: David Hume,Verlichting, Intelligent design
April: Lexi Alexander: Hooligans (film, o.l.v. Jielis van Baalen, film)
September: Kees Schuyt: Steunberen van de maatschappij
Oktober: Karel van der Leeuw: Confucianisme
November: Heinz Kimmerle: Afrikaanse filosofie

Filosofische leesgroepen
Hans Achterhuis: Utopie
Zen-Boeddhisme
Reader: Europa als waardengemeenschap

Socratisch Gesprek
Wat is identiteit?

2008

Thema-avonden Filosofisch Café
Januari: Jos de Beus: Europa; democratisch en pluriform?
Februari: Nahed Selim: Islam en vrouwenrechten.
Maart: Gebr. Meester: Rede en Religie
April: Forum: “Europa als waardengemeenschap” met
Frits Bolkestein, Haci Karcaer, Nahed Selim en Jielis van Baalen.
September: Marc Coeckelbergh: Opvoeden tot democratie (Martha Nussbaum)
Oktober: Ger Snik: Opvoeden tot burger
November: Martien Schreurs: Multicultureel opvoeden

2009

Thema-avonden Filosofisch Café
Februari 2009: Hans Dooremalen: Neurofilosofie
Maart 2009: Gebr. Meester: Rede en Religie
April 2009: Daan Roovers: Verzoening
September 2009 Luuk van Middelaar: De passage naar Europa.
Oktober 2009: Radboud Hack: Politieke partijen op dood spoor.
November 2009: Hans Achterhuis: Met alle geweld.


Filosofische leesgroepen
Paul Cliteur: Moreel Esperanto
Plato: de dialoog Meno (over opvoeding en onderwijs)
John Gray: Strohonden